برنامه‌های آینده حزب محیط زیست ایران 

توضیح کلی

با توجه به اینکه حزب محیط زیست ایران در خارج از کشور پایه‌گذاری شده و ایران هنوز به آزادی کامل، حاکمیت ملی و قانون اساسی مورد تأیید مردم دست نیافته است، کلیه اسناد، ساختارها و برنامه‌های حزب از جمله مرام‌نامه، اساسنامه و این برنامه‌ها در وضعیت پیش‌نویس قرار دارند.
این اسناد پس از آزادی ایران و تدوین قانون اساسی جدید، با مشارکت مردم، نهادهای مدنی و کارشناسان، بازنگری، تکمیل و با شرایط ایران آزاد تطبیق داده خواهند شد.

---

۱) اصول ملی، هویتی و حکمرانی

1. حفظ تمامیت ارضی ایران و یکپارچگی سرزمینی کشور

2. آزادی فردی در چارچوب منافع ملی، قانون و آزادی دیگران

3. سکولاریسم و جدایی کامل نهاد دین از حکومت

4. دموکراسی، انتخابات آزاد، شفاف و گردش مسالمت‌آمیز قدرت

5. برابری کامل شهروندان فارغ از جنسیت، قومیت، زبان، مذهب، گرایش فکری یا سبک زندگی

6. پایبندی به اصل کثرت‌گرایی در حکومت و به‌رسمیت شناختن تنوع دیدگاه‌های سیاسی، فکری، قومی، فرهنگی و اجتماعی در ساختار قدرت

7. آزادی بیان، رسانه‌ها و دسترسی آزاد به اطلاعات

8. حق تشکیل احزاب، تشکل‌ها و نهادهای مدنی و مشارکت آزادانه در زندگی سیاسی و اجتماعی

9. آزادی اعتراض، تجمع و اعتصاب به‌صورت مسالمت‌آمیز

10. پایبندی به حقوق بشر و کرامت انسانی بر اساس اصول و مفاد اعلامیه جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد

---

۲) تمرکززدایی و حکمرانی ملی و محلی

1. تمرکززدایی ساختاری از قدرت اجرایی و اداری با هدف افزایش کارآمدی، شفافیت و مشارکت مردمی

2. تفویض حداکثری اختیارات اجرایی، برنامه‌ریزی و بودجه‌ای به مناطق، شهرها و استان‌ها تا حد امکان، در چارچوب قانون اساسی

3. تقویت شوراها و نهادهای محلیِ منتخب، پاسخ‌گو و شفاف به‌عنوان پایه حکمرانی محلی

4. واگذاری امور اجرایی در حوزه‌هایی مانند آموزش، سلامت، حمل‌ونقل شهری، محیط زیست محلی، عمران و خدمات اجتماعی به سطوح محلی

5. ایجاد نظام مالی محلی پایدار با درآمدهای منطقه‌ای و سازوکار توزیع عادلانه منابع ملی

6. حفظ انحصار کامل امور دفاعی در اختیار دولت مرکزی

7. محدود بودن نقش دولت مرکزی به سیاست‌گذاری کلان، امنیت ملی ، نظامی  (از جمله ارتش)، سیاست خارجی، نظام پولی و مالی و تضمین حقوق برابر شهروندان 

8. جلوگیری از تمرکز قدرت، رانت و فساد از طریق توزیع اختیارات اجرایی و افزایش نظارت مردمی

---

۳) زبان، فرهنگ و حقوق شهروندی

1. حمایت از زبان فارسی به‌عنوان زبان مشترک 

2. حق فراگیری، آموزش و پاسداشت زبان‌های محلی و قومی در کنار زبان فارسی، در چارچوب وحدت ملی

3. دسترسی برابر همه شهروندان به امکانات فرهنگی، هنری و ورزشی

4. حمایت از هنر، فرهنگ، هنرمندان و آزادی خلاقیت

5. حفظ میراث تاریخی، فرهنگی و مذهبی ایران

6. حمایت از آزادی ادیان، باورها، اقلیت‌ها و نیایشگاه‌ها

7. ایجاد سازوکار و نظام مهاجرتی انسانی و قانون‌مند برای مهاجران و پناهندگانی که به کشور ایران وارد می‌شوند

۴) اقتصاد و عدالت اجتماعی

1. حمایت از بازار آزاد رقابتی

2. حمایت از توسعه اقتصاد بدون وابستگی به نفت به‌صورت تدریجی

3. حمایت از کارآفرینان، نوآوری و اشتغال‌زایی سبز

4. اعمال کاهش مالیات برای شرکت‌هایی که در کشور سرمایه‌گذاری مولد انجام می‌دهند و ارائه مشوق‌های مالیاتی افزایشی برای شرکت‌هایی که با توسعه فعالیت‌های خود، موجب افزایش تعداد کارکنان و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید می‌شوند

5. حمایت از توسعه صنایع و به‌ویژه ایجاد کارخانه‌های فناوری پیشرفته با رعایت کامل الزامات و استانداردهای زیست‌محیطی

6. نظام مالیاتی عادلانه با تمرکز بر درآمد و مصرف

7. اصلاح ساختار مالی کشور با تکیه بر درآمدهای پایدار (مالیات، گمرک، منابع طبیعی، ترانزیت)

8. بانکداری شفاف، مدرن و متصل به نظام مالی جهانی

9. تأمین حداقل معیشت برای شهروندان نیازمند

10. توسعه و تقویت حمایت‌های دولتی برای تسهیل ورود افراد به بازار کار، از طریق طراحی و اجرای سازوکارهای مناسب، از جمله آموزش‌های مهارتی، مشوق‌های استخدامی، حمایت از کارآفرینی و برنامه‌های اشتغال‌زایی، متناسب با شرایط و نیازهای هر دوره اقتصادی

11. بازنشستگی عمومی با کف حداقل معیشت و پاداش خدمت

12. بیمه بیکاری و حمایت مؤثر از بیکاران

13. تقویت و نهادینه‌سازی نقش سندیکاها و تشکل‌های صنفی مستقل و حمایت مؤثر از حقوق کارگران و کارمندان، از طریق تضمین تعیین حقوق و مزایا متناسب با نوع کار، سطح تخصص و میزان سختی کار، و استقرار شرایط کاری عادلانه، ایمن و مبتنی بر کرامت انسانی در محیط‌های کاری. اخراج کارکنان بدون ارائه دلیل موجه و قابل قبول ممنوع بوده و استخدام نیروی انسانی باید بر پایه شایستگی، رقابت سالم و معیارهای شفاف و قانونی انجام گیرد. هرگونه استثمار، تبعیض و تحقیر در محیط کار به‌طور کامل ممنوع است. مدت دوره کاری آزمایشی نباید از شش ماه تجاوز کند و پس از پایان این دوره، در صورت استمرار همکاری، رابطه استخدامی به‌صورت خودکار دائمی تلقی می‌شود؛ مگر در مواردی که کارفرما با ارائه دلایل موجه و مستند از ادامه همکاری خودداری نماید. نظارت بر حسن اجرای این اصول بر عهده سندیکاها و نهادهای صنفی مستقل خواهد بود

14. تأمین مسکن برای همگان با مشارکت بخش خصوصی و نظارت دولت

15. ساعات کاری استاندارد ۴۰ ساعت در هفته تعیین می‌شود
16. تضمین حق برخورداری از مرخصی زایمان به مدت ۱۸ ماه برای پدر و مادر به‌صورت برابر، همراه با امکان انتقال سهم مرخصی پدر به مادر تا سقف شش ماه
17. حق برخورداری از مرخصی استعلاجی برای شاغلان، همراه با پرداخت تا سقف ۸۰ درصد حقوق از نخستین روز بیماری توسط کارفرما، مشروط به راستی‌آزمایی پزشکی و تأیید پزشک، و پس از ۱۴ روز، ادامه پرداخت مرخصی استعلاجی توسط سازمان بیمه کشور

۵) سلامت، رفاه، آموزش و حمایت اجتماعی

1. خدمات درمانی رایگان و همگانی به‌استثنای خدمات زیبایی

2. آموزش باکیفیت، رایگان و برابر در سراسر کشور

3. آموزش عالی با حمایت دولتی و وام‌های کم‌بهره

4. مراقبت اجتماعی رایگان و همگانی از سالمندان، بیماران و افراد دارای ناتوانی

5. دسترسی رایگان به مهدکودک برای کودکان والدین شاغل

6. سلامت غذایی و ممنوعیت مواد و هورمون‌های مضر

7. توسعه خدمات سلامت روان و حمایت اجتماعی

8. حمایت از افراد مبتلا به اعتیاد به مواد مخدر و الکل از طریق ارائه خدمات درمانی، بازتوانی و برنامه‌های ترک اعتیاد، با هدف بازگشت آنان به زندگی سالم و کاهش آسیب‌های اجتماعی. در مواردی که ترک اعتیاد در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نباشد، پیش‌بینی سازوکارهای حمایتی و درمانی برای مدیریت مصرف و کاهش آسیب‌ها، به‌منظور جلوگیری از بروز جرائم و رفتارهای خلاف قانون و حفظ امنیت عمومی کشور.

---

۶) حمایت از کودکان و خانواده

1. حمایت همه‌جانبه از کودکان به‌عنوان سرمایه آینده کشور در خانواده، جامعه و سیاست‌گذاری عمومی

2. تضمین حقوق کودکان شامل سلامت، آموزش، امنیت و رشد روانی و عاطفی

3. مقابله قاطع با کودک‌آزاری،  کودک کار، ازدواج کودکان و هرگونه تبعیض

4. حمایت ویژه از کودکان در مناطق محروم، خانواده‌های کم‌درآمد و کودکان دارای معلولیت

5. سرمایه‌گذاری گسترده در آموزش اولیه، پیش‌دبستانی و خدمات خانواده‌محور

6. حمایت از نهاد خانواده و مقابله با خشونت خانگی

7. تضمین پرداخت کمک‌هزینه پرورش و نگهداری کودکان به تمامی خانواده‌ها به‌صورت برابر، همراه با حمایت هدفمند از خانواده‌های نیازمند؛ به‌نحوی که این خانواده‌ها بر اساس معیارهای عادلانه و شفاف، از میزان کمک‌هزینه بالاتری بهره‌مند شوند

---

۷) حقوق فردی و آزادی‌های مدنی

1. اینترنت آزاد، پرسرعت و بدون سانسور به‌عنوان حق شهروندی

2. رفع تبعیض جنسیتی و حمایت از حقوق زنان و جامعه دگرباشان

3. حق قانونی سقط جنین برای زنان

4. شناسنامه و حق هویت برای همه کودکان و افراد فاقد مدارک

5. آزادی مصرف مشروبات الکلی با محدودیت سنی 

6. محدودسازی مصرف دخانیات و برنامه‌ریزی برای حذف تدریجی آن

---

۸) سیاست خارجی، دفاع و امنیت

 ۱. سیاست خارجی صلح‌محور، تعامل‌گرایانه و مبتنی بر منافع ملی، با هدف کاهش تنش‌ها، تقویت ثبات منطقه‌ای و توسعه همکاری‌های مسئولانه با جامعه جهانی. 

۲. پایبندی به اصل عدم مداخله در امور داخلی سایر کشورها، احترام به حقوق بین‌الملل و تلاش برای حل‌وفصل اختلافات از طریق گفت‌وگو، دیپلماسی و سازوکارهای مسالمت‌آمیز. 

۳. ایجاد و تقویت ارتش ملی، مدرن و حرفه‌ای تحت فرماندهی دولت منتخب مردم، با رویکرد بازدارندگی دفاعی، حفظ آمادگی برای دفاع از استقلال و تمامیت ارضی کشور و حذف هرگونه نیروی نظامی موازی. 

۴. ایجاد پلیس حرفه‌ای، پاسخگو و متعهد به قانون، با هدف حفظ امنیت ملی و اجتماعی، حمایت از حقوق شهروندان و تقویت اعتماد عمومی

---

۹) توسعه، عمران و محیط زیست

1. اجرای پروژه‌های عمرانی عادلانه در سراسر کشور بر اساس نیازهای واقعی مناطق و با رعایت کامل ارزیابی‌های زیست‌محیطی

2. توسعه پایدار مناطق کمترتوسعه‌یافته با تمرکز بر اشتغال محلی، زیرساخت‌های اساسی و حفاظت از منابع طبیعی

3. توسعه صنعت گردشگری پایدار و ایمن با حفظ محیط‌زیست، میراث فرهنگی و منابع طبیعی 

4. توسعه صنایع با رعایت الزامات زیست‌محیطی، کاهش آلایندگی و استفاده از فناوری‌های پاک و کم‌مصرف

5. توسعه شهرهای سبز با گسترش حمل‌ونقل عمومی پاک، افزایش فضای سبز شهری و کاهش آلودگی هوا

6. مدیریت بحران آب و سازگاری با تغییرات اقلیمی از طریق اصلاح الگوی مصرف، جلوگیری از برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و استفاده از راهکارهای علمی

7. حفاظت و احیای جنگل‌ها، تالاب‌ها، دریاچه‌ها و رودخانه‌های ایران و اجرای برنامه‌های ملی برای جلوگیری از جنگل‌زدایی و تخریب منابع طبیعی 

8. مقابله با ریزگردها، جنگل‌کاری، ایجاد کمربند سبز و گسترش فضای سبز

9. توسعه کشاورزی پایدار و سازگار با محیط‌زیست، استفاده بهینه از خاک و کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی و حمایت از روش‌های نوین کشاورزی و آبیاری مدرن برای مدیریت بهینه منابع آب 

10. مدیریت اصولی پسماند، کاهش تولید زباله و توسعه بازیافت

11. حمایت از حفاظت و احیای حیات وحش ایران و زیستگاه‌های طبیعی آن و مقابله با شکار غیرمجاز و قاچاق گونه‌های جانوری

12. حمایت و ساماندهی حیوانات بی‌سرپرست

13. ایجاد و اجرای قوانین جامع برای نگهداری و حمایت از حیوانات خانگی

14. مشارکت مردم و نهادهای محلی در سیاست‌های محیط‌زیستی

15. برنامه‌ریزی برای کاهش گازهای گلخانه‌ای و انتشار کربن

16. عایق‌سازی ساختمان‌های نوسازو قدیمی بر اساس استانداردهای محیط‌زیستی، با هدف کاهش هدررفت انرژی

17. توسعه و بهبود سیستم‌های تصفیه آب و فاضلاب برای استفاده در بخش کشاورزی

18. در صورت نیاز ضروری، احداث آب‌شیرین‌کن‌ها در سواحل عمیق دریای عمان به‌عنوان یکی از روش‌های مدیریت منابع آب

19. کاهش مصرف پلاستیک و جایگزینی آن بامواد قابل بازیافت و سازگار با محیط‌زیست

20. توسعه و ترویج برقی‌سازی وسایل نقلیه و اعمال ممنوعیت تدریجی استفاده از وسایل نقلیه مبتنی بر سوخت‌های فسیلی

21. سامان‌دهی استقرار صنایع از طریق انتقال کارخانجات از محدوده‌های شهری به حومه شهرها و هدایت صنایع آب‌بَر به مناطق
    جنوبی و سواحل دریایی، با هدف مدیریت بهینه منابع آب و کاهش آلودگی شهری

22. تدوین و اجرای برنامه‌های ملی برای مقابله با فرونشست زمین و مهار بیابان‌زایی و کویرزدایی، از طریق مدیریت پایدار منابع آب، احیای پوشش گیاهی و حفاظت از خاک

---

۱۰) سیاست انرژی 

1.  کاهش تدریجی وابستگی به سوخت‌های فسیلی در حوزه انرژی 

2.  توقف و برچیدن تدریجی برنامه‌های انرژی هسته‌ای به‌دلیل خطرات زیست‌محیطی و ریسک‌های ناشی از زلزله‌خیز بودن ایران و جایگزینی آن با انرژی‌های پاک و ایمن

3. توسعه گسترده انرژی‌های تجدیدپذیر

4. اجرای برنامه ملی بهره‌وری و صرفه‌جویی در مصرف انرژی

5. اصلاح عادلانه یارانه‌های انرژی بدون فشار بر اقشار آسیب‌پذیر

6. نوسازی شبکه برق و توسعه شبکه هوشمند

7. شفافیت کامل و مبارزه با رانت و فساد در بخش انرژی

8. کاهش فلرینگ، نشت متان و آلودگی‌های نفت و گاز

9. برقی‌سازی تدریجی حمل‌ونقل

10. حمایت از پژوهش و فناوری‌های نوین انرژی

11. ارزیابی زیست‌محیطی مستقل پروژه‌های انرژی